نحوه محاسبه اندوخته قانونی نوعی سرمایه‌گذاری برای روز مبادا

نحوه محاسبه اندوخته قانونی نوعی سرمایه‌گذاری

از مهم‌ترین تکالیف قانونی اشخاص حقوقی و شرکت‌ها درپایان سال، تخصیص اندوخته قانونی است. اگر صاحب شرکت، تولیدی، کارگاه یا هر کسب‌وکار دیگری هستید، نحوه محاسبه اندوخته قانونی برایتان چالش برانگیز بوده و همیشه بدون اینکه اطلاعی از جزئیاتش داشته باشید محاسبه آن را به حسابدار واگذار کرده اید. ولی چون به‌طور دقیق نمی‌دانید روش محاسبه اندوخته قانونی چگونه است و چه کاربرد و مزایایی برای کسب‌وکارتان دارد، تا چند دقیقه دیگر در پایان این مقاله همه چیز را درباره اندوخته قانونی و نحوه محاسبه آن خواهید دانست.

اندوخته قانونی چیست؟

اندوخته، جمع‌کردن یا پس‌انداز وجه نقد برای تأمین یک هدف مالی است. زمانی‌که شرکت به بحران نقدی دچار می‌شود یا درآمد مناسبی ندارد، اندوخته قانونی نوعی سرمایه احتیاطی برای روز مبادا است. از طرفی اندوخته قانونی، به‌دلیل الزامات و محدودیت‌های که دارد بنیه مالی شرکت را هم تقویت می‌کند.

اندوخته قانونی را می‌توان بخشی از سود خالص واحد اقتصادی دانست که به‌دلیل الزامات قانونی، تصمیمات هیئت‌مدیره، برنامه‌ریزی توسعه شرکت و… کنار گذاشته می‌شود. اگر نحوه محاسبه اندوخته قانونی به درستی انجام شود، این‌طوری پول هم از گردونه دارایی‌های شرکت خارج نمی‌شود. البته نگهداری اندوخته قانونی برای شرکت ضروری و اجباری نیست و برای آزاد کردن یا استفاده از اندوخته قانونی، قانون‌گذار زمانی را تعیین نکرده است.

هر کسب‌وکاری برای آمادگی در برابر بحران‌های غیرمنتظره و همچنین سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه خود، به پس‌اندازی از وجوه نقد نیازمند است. این پس‌اندازها براساس نوع کاربرد، در حساب‌های متفاوتی قرار می‌گیرند و به‌نام “اندوخته” ثبت می‌شوند. بااین وجود، آشنایی با انواع اندوخته‌ها و روش محاسبه اندوخته قانونی در حسابداری از اهمیت بالایی برخوردار است.

نحوه محاسبه اندوخته قانونی

اهداف اندوخته قانونی

از نظر حسابداری، اندوخته مقداری از سود خالص واحد اقتصادی است، که برای دستیابی به اهداف مجموعه اقتصادی در حساب مجزایی باعنوان “اندوخته” قرار دارد. هدف واحدهای اقتصادی و کسب‌وکارها از محاسبه اندوخته قانونی، ارزیابی و تخصیص هزینه‌ها و مالیات‌هایی است که ممکن است شرکت در آینده مجبور به پرداخت آن شود. مثل موارد زیر:

1.رسیدگی به تعهدات آتی

 اندوخته قانونی برای تعهدات آتی مانند گارانتی‌ها، خسارات و تعویض محصولات معیوب کنار گذاشته می‌شود. با این هدف، شرکت می‌تواند برای پرداخت تعهدات آینده برنامه‌ریزی مالی انجام دهد.

2.مالیات

وقتی نحوه محاسبه اندوخته قانونی صحیح و اصولی باشد، در پرداخت مالیات‌ها برای شرکت بسیار کمک‌کننده خواهد بود. چون شرکت آسان‌تر می‎تواند مقدار مالیات قابل‌پرداخت در آینده را پیش‌بینی می‌کند. بدین ترتیب شرکت‌ امکان برنامه‌ریزی مالی مناسب و منابع مالی لازم را در دسترس خواهد داشت.

3.تعهدات قانونی

قوانین و مقررات ممکن است شرایطی را ایجاد کند که شرکت در آینده مجبور به پرداخت هزینه‌های خاصی شود. محاسبه اندوخته قانونی به شرکت‌ها کمک می‌کند تا منابع مالی لازم را برای پرداخت هزینه‌ها در راستای اجرای این تعهدات در آینده کسب کنند.

هر سازمان و شرکت با اهداف گوناگونی برای خود اندوخته قانونی دارد و از مهم‌ترین آنها رسیدگی به تعهدات آتی، پرداخت راحت‌تر مالیات و اجرای تعهدات قانونی است.

آموزش محاسبه اندوخته قانونی

نحوه محاسبه اندوخته قانونی

هیئت مدیره شرکت می‌تواند هر ساله تا حداکثر 5% از سود خالص شرکت را به‌عنوان اندوخته قانونی ذخیره کند. این اندوخته قانونی باید به‌میزان لازم و ضروری در ترازنامه ثبت شود و تنها زمانی که مقدار آن به 10% از کل سرمایه برسد، اندوخته قانونی اختیاری می‌شود. همچنین طبق قانون 140 اصلاحیه قانون تجارت، هرسال باید حداقل یک بیستم از سود خالص شرکت به‌عنوان اندوخته قانونی ذخیره شود. مبنای محاسبه اندوخته قانونی، پس از در نظر گرفتن زیان‌های وارده از سال‌های قبل است.

ترتیب ثبت اندوخته‌های قانونی در آخر سال مالی

اندوخته قانونی، از سود خالص به حساب سود و زیان انباشته شرکت بسته می‌شود؛ در نتیجه روش محاسبه اندوخته قانونی و ثبت‌ سود و زیان اندوخته به‌ این‌ترتیب است:

ثبت 1: ذخیره مالیات عملکرد معادل 25% سود سال جاری

ثبت 2: انتقال سود و زیان جاری به انباشته

ثبت 3: کسر اندوخته قانونی

ثبت‌های بعدی: کسر اندوخته‌های دیگر و سود سهام پرداختنی

روش محاسبه اندوخته قانونی

طبق ماده ۲۳۸ لایحه اصلاحی قانون تجارت، اندوخته قانونی از سود خالص شرکت پس از تعیین وضعیت ضرروزیان‌های وارده سال‌های قبل، تخصیص می‌یابد. درواقع نحوه محاسبه اندوخته قانونی به این شکل است:

جدول نحوه محاسبه اندوخته قانونی

در این روش زمانی‌که شرکت زیان انباشته (سنواتی) دارد، رقم سود خالص سال فعلی، مبنای محاسبه اندوخته قانونی نخواهد بود. بلکه ابتدا باید مجموع زیان سنواتی از رقم سود خالص سال فعلی کم شود و سپس یک بیستم از مبلغ مازاد، محاسبه و به‌عنوان اندوخته قانونی در نظر گرفته شود.

نکته ضروری در آموزش محاسبه اندوخته قانونی از یک نکته ضروری نباید غافل شد، سود خالص هر مجموعه پس از کسر کلیه هزینه‌های اداری و عمومی شرکت از قبیل هزینه مصرف انرژی، هزینه حقوق پرسنل، هزینه استهلاک، مالیات و دیگر هزینه‌ها از سود ناخالص به دست می‌آید.

انواع اندوخته قانونی در حسابداری

در حسابداری، اندوخته‌ها به مواردی اشاره دارند که هزینه‌های آتی، خطرات محتمل و نیازهای مالی شرکت را پوشش می‌دهند. اندوخته‌ها به‌عنوان بخشی از سرمایه شرکت در نظر گرفته می‌شوند و در بسیاری از موارد در مواجهه با موقعیت‌های خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از انواع اندوخته‌ها عبارتند از:

  • اندوخته قانونی

 این نوع اندوخته‌ها توسط قوانین و مقررات حاکم بر حسابداری تعيین شده و برای تأمين روزهای سخت و تعهدات آينده شرکت بکار می‌روند. این‌ها می‌توانند شامل اندوخته قانونی مالیاتی، اندوخته قانونی بدهی‌ها و اندوخته قانونی خطرات باشند.

  • اندوخته آینده

 این نوع اندوخته‌ها برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها و فعالیت‌های آینده استفاده می‌شوند. شامل اندوخته توسعه و اندوخته تحقیق و توسعه می‌باشند.

  • اندوخته بانکی

این نوع اندوخته‌ها در حسابداری بانک‌ها استفاده می‌شود و به‌منظور تقویت سرمایه و پوشش نقصان حاصل از عملیات بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مثال‌هایی از اندوخته بانکی شامل اندوخته نقدینگی و اندوخته عملیاتی است.

  • اندوخته تسهیم سود

این نوع اندوخته‌ها در شرکت‌ها برای تأمین سهامداران و توزیع سودهای نقدی استفاده می‌شوند. این اندوخته‌ها به‌عنوان یک رزرو سهام سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شوند.

این‌ها چند مثال از اندوخته‌ها در حسابداری بودند و در شرایط مختلف اندوخته‌های متفاوتی وجود دارد.

نحوه محاسبه اندوخته قانونی

آموزش محاسبه اندوخته قانونی

شرکت‌ها و واحدهای اقتصادی اختیار افزایش سرمایه را دارند، اما انتقال اندوخته‌های قانونی به سرمایه ممنوع است. به‌عبارت دیگر، اندوخته‌های قانونی قابل انتقال به سرمایه شرکت نیستند.

بنا به ماده 106 قانون تجارت، اگر یک واحد اقتصادی قصد افزایش سرمایه را داشته باشد، اولاً باید این تغییر در سرمایه را به اطلاع اداره ثبت شرکت‌ها برساند. ثانیاً، باید به تناسب افزایش سرمایه، حداقل 5 درصد از سود سالانه را ذخیره کند تا به 10 درصد از سرمایه جدید برسد.

اگر واحد اقتصادی زیان انباشته داشته باشد، در روش محاسبه اندوخته قانونی، باید سود خالص را از مجموع زیان‌های سال‌های قبل کسر کرده و یک بیستم از مقدار حاصل را به‌عنوان اندوخته مالی در نظر بگیرد. بنابراین، درصورت داشتن یک واحد اقتصادی با زیان انباشته، نحوه محاسبه اندوخته قانونی تنها براساس سود خالص شرکت نیست، بلکه باید زیان انباشته را از سود خالص سال جاری کسر کنید و مقدار یک بیستم آن را به‌عنوان اندوخته مالی ذخیره کنید. البته، مبنای محاسبه اندوخته‌ها، میزان سود خالص قبل از کسر ذخیره مالیات می‌باشد.

برای تعیین وضعیت اندوخته‌های قانونی، جلسه‌ای با حضور هیئت مدیره برگزار می‌شود و نتایج آن در صورت جلسه ثبت می‌شوند.

محاسبه اندوخته قانونی و سیپا

تخصیص اندوخته قانونی یکی از مهم‌ترین اقدامات پایان سال حسابداران است. اندوخته قانونی نوعی سرمایه احتیاطی برای مشکلات غیرمنتظره در شرکت است. اگر نمی‌خواهید در انجام عملیات پایان سال حسابداری خود با چالش‌های زیادی در امور مالی و مالیاتی مواجه شوید، بهتر است، برای امور حسابداری خود از جمله نحوه محاسبه اندوخته قانونی از مجموعه سیپا کمک بگیرید. آموزش محاسبه اندوخته قانونی به‌صورت اصولی به حسابداران یک کسب‌وکار باعث بهبود روند واحد حسابداری خواهد شد.

دیدگاه بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


دسته‌بندی
مقالات مرتبط
بستن حساب‌ها جهت تعیین مانده نهایی حساب‌ها در انتهای دوره مالی است.  تهیه صورت‌های مالی و اطلاعات دقیق‌تر برای اعلام عملکرد وضعیت مالی شرکت است
اشخاص حقیقی در سه دسته‌بندی کلی قرار می‌گیرند که هر یک از آن‌ها فرم‌های اظهارنامه مالیاتی خاص به خود دارند.
افراد حقیقی و حقوقی باید مالیات پرداخت کنند؛ برخی از اشخاص مشمول پرداخت مالیات تکلیفی و ارسال اظهارنامه مالیات تکلیفی پیمانکاری به اداره مالیات هستند.
بستن حساب‌ها جهت تعیین مانده نهایی حساب‌ها در انتهای دوره مالی است.  تهیه صورت‌های مالی و اطلاعات دقیق‌تر برای اعلام عملکرد وضعیت مالی شرکت است
اشخاص حقیقی در سه دسته‌بندی کلی قرار می‌گیرند که هر یک از آن‌ها فرم‌های اظهارنامه مالیاتی خاص به خود دارند.

برای دیدن مقالات بیشتر کلیک کنید